Fout
  • Fout bij het laden van feeddata

Westeremden


 

Algemeen
Het wierdedorp Westeremden, met haar radiale structuur, is ontstaan in de vroege Middeleeuwen aan de westelijke rand van de Fivelboezem. De daar gelegen haven werd na verlanding in 1219 gedempt, waarna in de late Middeleeuwen de Westeremdermaar werd gegraven. In het centrum verrees na een dorpsbrand in 1238 een nieuwe kerk. Aan het noordelijke deel van de Dorpsweg, die midden over de wierde loopt, concentreerde zich de meeste bebouwing. Aan de oostelijke ringweg (de Pastorieweg) bouwde men in de zeventiende eeuw het rechthuis. Een onverhard kerkpad, dat overgaat in het Abt Emopad, vormt nog steeds verbinding tussen rechthuis en kerk. In het begin van de twintigste eeuw heeft men een groot deel van de wierde afgegraven, waarna de bebouwing zich verder aan de noordrand concentreerde. De wierde zelf is een beschermd dorpsgezicht.

Exterieur
De Hervormde kerk (Abt Emopad 1), oorspronkelijk gewijd aan St. Andreas, is een eenbeukige kerk met recht gesloten koor en dakruiter. De kerk dateert uit het begin van dertiende eeuw. Na in 1238 ernstig te zijn beschadigd door brand, werd de kerk als kruiskerk herbouwd en in 1259 opnieuw ingewijd. Vooral de rijk behandelde oostgevel, geleed door rond gesloten spaarnissen, is een goed voorbeeld van romano-gotiek. Vermoedelijk in de vijftiende eeuw heeft men de dwarsarmen afgebroken en de openingen dichtgemaakt. De noord- en zuidgevel kregen toen grotere vensters. In 1658 zijn de gewelven in het schip vervangen door een balkenplafond. De beide overgebleven meloenvormige koepelgewelven met acht, in een rijk rozet samenkomende, ronde ribben werden in 1787 door timmerman F. Hindriks bij de aanzet voorzien van trekbalken. In 1802 werden deze balken opnieuw versterkt. In 1808 werd de dertiende-eeuwse westtoren gesloopt en vervangen door een dakruiter. Toen is ook aan de westzijde van de kerk een tussenmuur aangebracht. De kerk is in 1924 gerestaureerd en opnieuw in 1977-1979. Sinds 1973 is de kerk eigendom van de Stichting Oude Groninger Kerken.


klik op een foto voor de diaserie van het exterieur


Interieur

Inwendig is een belangrijk deel van de oorspronkelijke kapconstructie bewaard gebleven. Op de gewelven zitten resten van dertiende-eeuwse ornamenteel schilderwerk en bij de kruisingen ook overblijfselen van vijftiende-eeuwse schilderingen van heiligen. De schilderingen zijn in 1926 door J.. Por gerestaureerd. Tot de uit het midden van de zeventiende eeuw stammende inventaris behoren een laat-maniëristische preekstoel met klankbord, een doophek, een koorhek en een herenbank met opzetstuk. In het koor liggen enkele zerken, waarvan de oudste uit 1713 dateert, en bevindt zich het restant van een sacramentshuisje. Het orgel, in neogotische kas, werd in 1873 gebouwd door P. van Oeckelen.


klik op een foto voor de diaserie van het interieur


Bronnen

Monumenten in Groningen (ISBN: 90-400-9258-3)
Het Groninger orgelbezit van Adorp tot Zijldijk

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen

Nieuws

Kerken alfabetisch

Tweets

by acls us