Fout
  • Fout bij het laden van feeddata

Tjamsweer


 

Algemeen
Het wierdedorp Tjamsweer ontstond in de dertiende eeuw op een hoger gelegen kwelderwal. Vanaf de vijftiende eeuw concentreerde de beperkte dorpsbebouwing zich aan het zuidelijker gelegen Damsterdiep. Bij de kerk op de wierde bouwde men alleen een pastorie en een armenhuis.

Exterieur
De Hervormde kerk (Tjamsweersterweg 21) is een gepleisterde eenbeukige kerk met driezijdig gesloten koor en een slanke ongelede toren met lantaarn. Zeer waarschijnlijk werd in 1538 de dorpskerk herbouwd, nadat tijdens het beleg van Appingedam in 1536 de twaalfde-eeuwse tufstenen kerk was verwoest tijdens schermutselingen tussen de Bourgondiërs en Geldersen. Boven de dichtgemaakte zuidin­gang zit een latei met opschrift en het jaartal 1538, alsmede het wapen en de naam van Unico Ripperda. Volgens een gedenksteen is de kerk in 1598 en in 1631 hersteld. De kerk is in 1880 gepleisterd en voorzien van gecementeerde grafrijstenen. De bouw van de slanke toren (ter vervanging van een in het midden van de achttiende eeuw ingestorte westtoren) is blijkens een fraaie gevelsteen in LodewijkXV-vormen begonnen in 1748 en voltooid in 1776 met de koepelvormig bekroonde opengewerkte houten lan­taarn. De bouw geschiedde in opdracht van Margarita Bouwina Rengers van Farmsum-Tjarda van Starkenborgh. In de toren hangt een klok uit 1678, gego­ten door F. Hemony en afkomstig uit de afgebroken kerk van Bellingeweer. Naar plannen van P.L. de Vrieze zijn in 1967/1968 de toren en in 1976/77 de kerk gerestaureerd.Het omgrachte kerkhof bevat interes­sante grafmonumenten. De grafkelder van de familie Alberda van Ekenstein werd in 1883 gebouwd en heeft een ver­hoogd ingangsgedeelte in neogotische vormen met hardstenen details en boven de deur het familiewapen. De graftombe van de familie De Boer stamt uit om­streeks 1884. De gietijzeren grafmonu­menten voor H.D. Bos (overleden in 1898) en zijn vrouw H.J. Huisman (overleden in 1893) en voor T.L. Doornbos (overleden in 1915) en zijn vrouw G. Omges (overleden in 1898) werden beide gegoten door de Asser IJzergieterij van H.J. Koning te Foxham


klik op een foto voor de diaserie van het exterieur


Interieur

De oudste interieuronderdelen zijn twee overhuifde, vroeg-achttiende-eeuwse heren­banken met de wapens van Ripperda­Alberda. Het interieur dateert verder grotendeels van een verbouwing uit 1864, zoals de koorsluiting met twee opengewerkte gietijzeren koordeuren, de preekstoel met gietijzeren elementen en ook het overwegend gietijzeren doophek. Het orgel werd blijkens een opschrift boven de klaviatuur in 1880 gebouwd door P. van Oeckelen: ‘Dit orgel is in 't jaar 1880 aan de Kerk ten geschenke gegeven door den collator Jonkheer mr. W.C.A. Alberda van Ekenstein en zij­ne echtgenote E.S. Baronesse Rengers’. Afgezien van het aanbrengen van een tremulant en een windmotor in 1978 door de Fa. Jos. Vermeulen, alsmede enig herstel aan balg en windladen, is het orgel ongewijzigd gebleven. De bekroning van de kas (een lier en twee beelden) is bij de laatste kerkrestauratie verdwenen. De kas, waarvan het achterste deel niet van een afdekking is voorzien, is matzwart met goudkleurige biezen. De kerkvloer bevat zerken van onder meer Johan Valck Ripperda (overleden in 1646) en ds. Joannes Sissingh (overleden in 1778). Verder is er een rouwbord voor Marga­rieta Bouwina Tjarda van Starkenborgh (overleden in 1777).


klik op een foto voor de diaserie van het interieur


Bronnen

Monumenten in Nederland (ISBN: 90-400-9258-3)
Het Groninger orgelbezit van Adorp tot Zijldijk

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen

Nieuws

Kerken alfabetisch

Tweets

by acls us