Fout
  • Fout bij het laden van feeddata

Saaksum


 

Algemeen
Het wierdedorp Saaksum is gelegen in het Humsterland. Dit gebied werd (samen met het gebied Middag) vanaf de twaalfde eeuw vanuit het klooster in Aduard bedijkt. Het wierdedorp Saaksum is ontstaan in de vroege middeleeuwen. De hervormde kerk (Heralmastraat 4) is gelegen op het hoogste punt van de gedeeltelijk afgegraven wierde. Tussen 1564 en 1583 stond tussen de kerk en de huidige Heralmastraat de Heralmaborg gestaan. Het dorp is aangewezen als beschermd dorpsgezicht. Kerk en toren zijn tevens aangewezen als rijksmonument.

Exterieur
De hervormde kerk is een driezijdig gesloten zaalkerk. De kerk, met pilasters en gepleisterde siervelden, stamt uit 1849 en werd gebouwd naar een ontwerp van D.H. Bos. In dat jaar werd de oude kerk afgebroken, maar bleef de oude toren staan. De tegenwoordige kerk is gebouwd op de fundamenten van zijn voorganger. De kerk was van oorsprong recht gesloten. De oude fundering heeft vier versnijdingen en is zeer gaaf bewaard gebleven. De vroegere kerk was lager dan de huidige, hetgeen blijkt uit de moet van de vroegere kap in de oostwand van de toren. Op 7 oktober 1849 werd de nieuwe kerk in gebruik genomen, Met name de witte dagkanten van de vensters en de lange smalle nissen tussen vensters en het dak geven het eenvoudige kerkje een levendige uitstraling. In 1970-1972 werd de kerk gerestaureerd.
De ongelede toren is voorzien van een lage, meerzijdige traptoren en stamt (blijkens een gedenksteen in het trapportaal) uit het midden van de zestiende eeuw. De toren werd opgetrokken in kloostersteen, maar later grotendeels ommetseld in kleinere steenn (beklampt). Aan de noord- en zuidzijde bevindt zich een natuurstenen holle waterlijst. In de benedenruimte van de toren bevindt zich een gedenksteen met de mededeling dat de toren 'ghemaket' is in 1550. De kerktoren is in 1999 gerestaureerd, waarbij het weerhaantje van nieuwe bladgoud werd voorzien. Op de eerste verdieping van de toren bevindt zich een dichtgezette doorgang, horend bij de voorganger van de huidige zaalkerk.

Interieur
Tot de kerkinventaris behoren een zeventiende-eeuwse preekstoel en een orgel uit 1889. De panelen op de preekstoel tonen gekanneleerde pilasters met een geblokte boog met op de hoeken tabs toelopende zuiltjes. De kuip mist een van de zes zijden en heeft dus een merkwaardige vijfzijdige vorm. Bij de bouw van het orgel (daterend uit 1933) is deels gebruik gemaakt van ouder pijpwerk. De kerkvloer bevat een grafzerk van ds. J.P. Engels.In de toren hangt een klok uit 1629, gegoten door Nicolas Siekmans.


Klik op een foto voor de diaserie


Bronnen

Monumenten in Nederland (ISBN: 90-400-9258-3)
http://www.ertussenuit.com/plaatsen/9026.htm
De kerk en toren te Saaksum (R. Steensma), Stichting Oude Groningern Kerken, 1973 (mededeling 10)

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen

Nieuws

Kerken alfabetisch

Tweets

by acls us