Fout
  • Fout bij het laden van feeddata

Oude Pekela



Algemeen
Oude Pekela is een langgerekt kanaaldorp dat ontstond in 1599, toen Feico Allens Clock met enkele anderen een groot stuk hoogveen aan weerszijden van de Pekel A aankocht. In 1608 werd deze kronkelende stroom, die in de Rensel bij Winschoten uit­mondde, gekanaliseerd, waarna hij het PekeIer Hoofddiep ging heten. In 1635 werd het veengebied bezit van de stad Groningen. Verlenging van het dorp naar het zuidwesten leidde in 1704 tot de scheiding in Oude- en Nieuwe Pekela. Langs het Hoofddiep ontstond in de negentiende eeuw dichtere bebouwing, vooral nabij de kerk; aan de oostzijde lagen overwegend boerderijen. Nadat in de eerste helft van de negentiende eeuw de kust­scheepvaart op de Oostzee en Engeland van belang was, werd Oude Pekela in de tweede helft van de negentiede eeuw een cen­trum van de strokartonfabricage, met ruim tien fabrieken, waaronder Union (1883), Erica (1889), Ceres (1898), De Kroon (1901 en Brittannia (1913). In de twintigste eeuw kwam een verdichting van de lintbebouwing tot stand en verschenen aan de noordwestzijde nieuwe wijken. Na de Tweede Wereldoorlog is het dorp verder uitgebreid.

Exterieur
De hervormde kerk (H. Westerstraat 114) is een langgerekte zaalkerk met recht gesloten koor en een toren met sierlijk opengewerkte, achtkante lan­taarn. De kerk werd in de jaren tussen 1683 en 1685 gebouwd en had oorspronkelijk een dakruiter, in 1717 verbouwd en in 1783 naar het oosten verlengd naar ontwerp van G. Ruyper. Een gedenksteen achter het orgel herinnert aan deze verlenging. De toren verrees in 1804 naar plannen van H. Verburgh en heeft nog klezoortjes op de hoeken. In de zuidzijde van de toren bevindt zich een zonnewijzer uit 1832. In 1844 werd aan de oostzijde een portaal toegevoegd. De kerk werd in de jaren 1975/1976 gerestaureerd naar plannen van P.B. Offringa.

Interieur
Het interieur wordt gedekt door een gestuct houten gewelf uit 1851. Door de plaatsing van het orgel de zitplaatsen op de in 1844 aangebrachte oostelijke gaanderij. Om dit te compenseren werd in 1854 boven de in 1790 aangebrachte gaanderij aan de westzijde een tweede gemaakt (deze is omstreeks 1970 gesloopt). Tijdens de restauratie van 1975/1976 werd het meubilair anders opgesteld. De kansel werd enkele meters oostelijker langs de zuidmuur verplaatst. De banken daar omheen werden vervangen door stoelen. De houten vloer werd verwijderd en er kwam een stenen voor in de plaats. De preekstoel dateert uit het einde van de zeventiende eeuw. Voorts bevat de kerk enkele banken uit 1783 en een orgel uit 1865, vervaardigd door P. van Oeckelen. Er zijn grafzerken voor Eltye Jacobs (overleden in 1720) en Anna Eedes (overleden in 1717). Op het ruime kerkhof bevinden zich enkele interessante zerken en een gedenksteen voor de onderwijshervor­mer H. Wester (overleden in 1821).


klik op een foto voor de diaserie


Bronnen

Monumenten in Nederland (ISBN: 90-400-9258-3)
Het Groninger orgelbezit van Adorp tot Zijldijk

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen

Nieuws

Kerken alfabetisch

Tweets

by acls us