Fout
  • Fout bij het laden van feeddata

Meeden



Algemeen
Het wegdorp Meeden is gelegen op een dekzandrug op de overgang van het Oldambt naar de Veenkoloniën. Het dorp ontstond in de elfde eeuw als dochternederzetting van Eexta. In de vijftiende eeuw werd het dorp zuidwaarts verplaatst. In de negentiende eeuw bouwde men in het lintdorp diverse grote boerderijen en aan de zuidzijde twee haakse lintbebouwingen met kleine landarbeiderswoningen. Na de tweede wereldoorlog verrees nabij de kerk enige nieuwbouw.

Exterieur
De Hervormde kerk (Kerkstraat 12) is een recht gesloten zaalkerk met versneden steunberen, een zadeldak tussen puntgevels en een vrijstaande toren. De rond 1400 gebouwde kerk kreeg in de zeventiende of achttiende eeuw een toegangsportaal. De toren van twee geledingen met een zadeldak tussen tuingevels verrees rond 1500. De in 1912 gesloopte, opengewerkte negentiende-eeuwse dakruiter is recentelijk weer herbouwd. Boven de overwelfde begane grond, die als cachot heeft dienstgedaan, bevindt zich een via een buitentrap toegankelijk vertrek met schouw. Op het kerkhof liggen diverse fraai bewerkte grafzerken, waarvan de oudste uit 1603 dateert. Interessant zijn verder de grafzerk van kerkvoogd Ayolt Tonkens (overleden in 1783), het grafmonument voor K.H. Nannega (overleden in 1899) en de obeliskzuil voor H.J. van Delden (overleden in 1907). De reeks fraai gedecoreerde negentiende-eeuwse zerken van de familie Bouwman werd gehouwen door P. Hulsbergen.


klik op een foto voor de diaserie van het exterieur


Interieur
Het interieur wordt overdekt door een met karton beplakt houten tongewelf (1769). Dit tongewelf diende ter vervanging van een gemetseld gewelf. In 1796 kreeg de kerk een houten vloer, een aantal nieuwe banken, terwijl de oude preekstoel werd verplaatst naar het koor. In 1800 vielen de banken grotendeels uit elkaar en de kansel viel van de muur; volgens overlevering zelfs tijdens een kerkdienst, toen er een predikant op stond. De huidige preekstoel werd in 1801 gemaakt door B. Bekenkamp uit Eexta. Tot de kerkinventaris behoort verder een koperen doopbekken uit 1719. Op 29 juni 1643 besluiten de kerkvoogden met de orgelmaker Jodocus Siborch een contract voor de levering van een nieuw orgel ‘van negen geluiden’. Verschillende orgelmakers verrichten in de decennia daarna werkzaamheden aan het orgel. In 1751 bouwde A.A. Hinsz een nieuw orgel, daarbij gebruik makend van pijpwerk uit het eerdere orgel. Het orgel stond oorspronkelijk op de westgalerij. De in 1934 te voorschijn gekomen tekstband onder de wetering, luidt: ‘Dit orgel is ter eeren Godes gemaakt ter tijd als Wesselus Knock pastor, Tiddo Syerts en Toncko Ayolts kerkvoogden deses carspels waren door A.A. Hins, Ano MDCCLI’. In 1818 verplaatste D. Lohman het orgel van de west- naar de oostgalerij. Het orgel heeft lange tijd op restauratie gewacht. Op november 2007 is echter de subsidieaanvraag voor de restauratie van het orgel officieel aan de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (RACM) overhandigd.


klik op een foto voor de diaserie van het interieur


Bronnen

Monumenten in Nederland (ISBN: 90-400-9258-3)
Het Groninger orgelbezit van Adorp tot Zijldijk

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen

Nieuws

Kerken alfabetisch

Tweets

by acls us