Fout
  • Fout bij het laden van feeddata

Lellens



Algemeen
Het wierdedorp Lellens, ontstaan in de vroege Middeleeuwen op een oeverwal van de voormalige stroomgeul van de Fivel, kent een rechthoekige structuur. Op de wierde lag een borg, die in 1495 voor het eerst wordt genoemd. In 1666 ruilden de jonkers Hillebrant Gruys (van het Huis te Lellens) en Johan Clant (van de borg Nittersum te Stedum) enkele heerlijke rechten, waarmee de ‘Heerlijkheid’ Lellens een zelfstandige jurisdictie en kerkelijke gemeente werd. Niet ver de oprijlaan van de borg werd het jaar daarop een kerk gebouwd. Rond die tijd werd in het door een school gesticht en kreeg Lellens via de Lellenstermaar een verbinding met het Damsterdiep. Op 19 juli 1772 werd Lucas Hamminck ‘eigenaar geworden van zynde van de Heerlijkheid Lellens’ als ‘Toparcha’ met een plechtigheid in de kerk ingehuldigd. De borg Lellens werd in 1897 gesloopt. De wierde is een beschermd dorpsgezicht.

Exterieur
De Hervormde kerk (Borgweg 17) is een simpele, recht gesloten zaalkerk en opengewerkte dakruiter. Blijkens het opschrift werd ‘den eersten steen den 10 Juny 1667’ de eerste steen van de kerk gelegd door Hilbrandt Gruis en Geertruit Hoorenken, bewoners van de borg Lellens.

Interieur
Tot de kerkinventaris behoren een preekstoel met klankbord in laat-maniëristische vormen (1668), een groot geschilderd rouwbord met 64 kwartierwapens van de geslachten Gruys-Tamminga voor borgvrouwe Cecilia Tamminga (1690) en twee herenbanken, de ene uit omstreeks 1700 en de andere overhuifd en met Lodewijk XIV-vormen. Het uit omstreeks 1800 stammende kabinetorgel, gebouwd door H.H. Freytag is in 1860 door G.P. Dik verbouwd tot kerkorgel. Dit kabinetorgel stond oorspronkelijk in de nabijgelegen borg. Het orgel werd bij plaatsing in de kerk uiterlijk en innerlijk aangepast aan de nieuwe lokatie: de kas werd aan weerszijden uitgebreid met een toren, de voorheen ongetwijfeld aanwezige deuren werden vervangen door vleugelstukken, terwijl ook de ornamenten (schijnvazen) werden toegevoegd. De lessenaar is niet origineel. Het orgel bevindt zich thans in slechte staat en is onbespeelbaar. Een totale restauratie is dringend gewenst. Van de grafzerken in de kerkvloer dateert de oudste uit 1709. Interessant is de zerk met wapens voor Cornelis Brontsema (overleden in 1780) en Brotheies Brontsema op Boelsma (overleden in 1786). In de dakruiter hangt een klok uit 1686.


klik op een foto voor de diaserie


Bronnen
Monumenten in Nederland (ISBN: 90-400-9258-3)
Het Groninger orgelbezit van Adorp tot Zijldijk

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen

Nieuws

Kerken alfabetisch

Tweets

by acls us