Fout
  • Fout bij het laden van feeddata

Bellingwolde



Algemeen
Bellingwolde is in de elfde eeuw in het noorden van Westerwolde ontstaan op een zandrug op de scheiding van klei en veen. Tot de inpolderingen in de zestiende eeuw had het dorp regelmatig te lijden van Dollard-overstromingen. Vanaf het eind van de achttiende eeuw ontwikkelde Bellingwolde zich tot rijk landbouwdorp. Met name in het derde kwart van de negentiende eeuw leidde dit tot veel landbouwactiviteiten, waarbij aan de Hoofdweg grote boerderijen ontstonden en ten oosten daarvan stroken lintbebouwing van landarbeiderswoningen. Na de Tweede Wereldoorlog ontstonden de uitbreidingen aan de noord-, en zuidzijde van het dorp.

Exterieur
De Hervormde kerk (Hoofdweg 227) is een eenbeukige, laatgotische kerk met versmald, driezijdig gesloten koor en een vrijstaande toren. De door de Dollard-vloed van 1509 zwaar beschadigde oudere kerk werd in 1527 op de huidige plaats herbouwd. Bij de bouw werd materiaal gebruikt van de afgebroken kerk te Ulsda. De kerk werd voorzien van een dakruiter. De vrijstaande toren werd volgens opschrift gebouwd in 1720 en kreeg 'de gedaante van eene theebus'. Schip en koor kregen forse steunberen. De steunberen aan de zuidzijde zijn mogelijk aan het eind van de achttiende eeuw gesloopt toen aan de oostzijde ook een toegang met poortomlijsting is gemaakt. Tegen de westzijde bouwde men in 1890 een consistoriekamer. In 1904 kreeg de toren een stenen achtkant met spits. Bij een restauratie in 1929 werd de kerk ontpleisterd. Aan de zuidzijde van het koor zit een laag venster. Van 1985 tot 1991 werden in fasen de toren, de kerk en het omliggende terrein gerestaureerd.

Interieur
Het interieur wordt overdekt door korte tijd na de bouw aangebrachte kruisribgewelven. Het koor heeft een zesdelig kruisribgewelf. De ribben staan op schalken, bestaande uit een kraagsteen, een korte colonnet en een laatgotisch kapiteel. Tot de inventaris behoren een preekstoel met achterschot en klankbord uit 1660, gemaakt door meester Christopher. In de kerk liggen diverse zeventiende-eeuwse zerken. Het orgel is, blijkens een opschrift in een cartouche met Lodewijk XVI-vormen in 1798 gebouwd door H.H. Freytag en F.C. Schnitger jr. Er is een verslag opgemaakt van de ingebruikname (door J.H. Tammen, organist te Groningen) van het orgel op 14 januari 1798. Dit verslag luidt als volgt: 'De dag van den 14 Jan. j.l. Was voor ons een zeer blyde dag, dewyl op dezelven het nieuwe orgel in onze kerk geplaatst, voor het eerst onder het openbaar Godsdienstig kerkgezang gehoord werdt. Onze oudste en hartelijk geliefde leeraar, G.J. Spandaw, daartoe door de kerkeraad en gemeente verzogt, de predikstoel beklommen hebbende, liet eerst zonder het orgel, voorzingen Ps. XCII: 1,2. Na een zaakryke en treffende voorrede, ontleent van het gebruik onder den ouden dag, opzigtelyk de inwyninge van den Tabernakel, deszelfd Leeraaren en gereedschappen, waarvan Ezech. XL: 21 aangehaalt wordt; wijdde zyn Eerw. door een zeer gepast en godvruchtig gebed het voorn. orgel den Heere en zynen dienst plegtig toe. Daarna speelde het orgel voor een korte poos alleen en straks daarop wierden op verzoek van gem. onzen Leeraar de 2 eerste verzen uit den 33 Ps. gespeelt en gezongen.


Klik op een foto voor de diaserie


Bronnen
Monumenten in Nederland (ISBN: 90-400-9258-3)
Het Groninger orgelbezit van Adorp tot Zijldijk
Afbeelding wapen en oude ansicht: Bellingwolde:Bellingwolde, Oudeschans, Vriescheloo en Veelerveen in oude ansichten (1982)

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen

Nieuws

Kerken alfabetisch

Tweets

by acls us